> Бөлүктүн менюсун көрсөткүлө

 

Бишкек шаары 

1995-жылдын 5-июлу N 6-I 

 

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ 

 

Чет өлкө валютасы менен операцияларды жүргүзүү жөнүндө 

 

(КР 

2009-жылдын 19-майындагы N 161 Мыйзамынын 

редакциясына ылайык) 

 

I бөлүм. Жалпы жоболор 

II бөлүм. Валюталарды которуу жана алмаштыруу 

III бөлүм. Алмашуу операцияларын уюштуруу 

IV бөлүм. Тышкы төлөөлөр боюнча операцияларды уюштуруу 

V бөлүм. Полномочиелүү банктарды жана алмашуу борборлорунун иш-аракеттерин лицензиялоо 

VI бөлүм. Чет өлкө валюталары менен жүргүзүлүүчү операцияларга  көзөмөл 

 

Бул Мыйзам бирдиктүү валюта саясатын жүргүзүүдө Кыргыз Республикасынын Улуттук Банкынын (мындан ары Кыргызстандын Банкы) полномочиесин бекемдейт, чет өлкө валютасында операцияларды иш жүзүнө ашыруунун тартибин аныктап, валюталарды алмаштыруунун рыноктук механизмин белгилейт, чет өлкө валютасынын жана аны чагылдырган баалуу кагаздардын чет өлкөдүн эркин келишин жана чет өлкөгө өтүшүн жарыялайт. 

 

I бөлүм 

Жалпы жоболор 

 

1-статья. Негизги түшүнүктөр 

 

Бул Мыйзамда колдонулган түшүнүктөр буларды билдирет: 

"Полномочиелүү банктар" - бул чет өлкө валютасы менен операцияларды жүргүзүү укугуна Кыргызстандын Банкынын лицензиясын алышкан банктар. 

"Алмашуу бюросу" - бул накталай чет өлкө валютасы менен Кыргызстан банкынын лицензиясына ылайык жүзөгө ашырылуучу алмаштыруу операцияларын жүргүзүү үчүн юридикалык жак тарабынан түзүлгөн, атайын жабдылган пункт. 

өлөө каражаттары" - бул накталай акчалар (банкноттор, тыйындар, жол чектери жана башка мүмкүн болуучу төлөө каражаттары), ошондой эле накталай эмес төлөө каражаттары (төлөө) поручениелери, аккредитивдер, төлөө талап-поручениелери, аккредитивдер, төлөө талап-поручениелери жана эл аралык банк практикасында кабыл алынган башка мүмкүн болуучу төлөө каражаттары). 

үнүмдүк төлөөлөр" - бул салымдар боюнча дивиденддер жана зайымдар үчүн проценттерди төлөөнү кошуп алганда товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү импорттоого төлөөлөр. 

"Капиталдык которуу" - салымдар зайымдар жана башка инвестициялар боюнча операцияларды кошуп алганжа капиталды импорттоо жана экспорттоо, ошондой эле чет өлкө валютасы жана аны чагылдырган баалуу кагаздар менен болгон бардык операциялар. 

"Спот-алмашуу курсу" - чет өлкө валютасы полномочиелүү банктарга дароо эки күндүн ичинде сатуу үчүн ошондой эле ушул эле мөөнөттүн ичинде дароо акчалай же башка каражаттар менен эсептешүү үчүн сатылган курсту билдирет. 

"Резиденттер": 

1) Кыргыз Республикасында туруктуу жашаган, анын ичинде убактылуу чет өлкөлөрдө жүргөн адамдар. Кыргыз Республикасында туруктуу жашап калган чет өлкө адамдары иммиграция болгондугу тууралу тийиштүү органдарга кабарлагандан кийин гана резидент боло алышат; 

2) Кыргыз Республикасында жайгашкан, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык түзүлгөн юридикалык жактар; 

3) Чет өлкөдө жайгашкан, Кыргыз Республикасынын дипломатиялык жана башка расмий өкүлчүлүктөрү

4) Кыргыз Республикасында жайгашкан, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык түзүлгөн чет өлкөлөрдүн юридикалык жактарынын филиалдары жана өкүлчүлүктөрү

5) Кыргыз Республикасынын чет өлкөлөрдө жайгашкан юридикалык жактарынын филиалдары жана өкүлчүлүктөрү

"Резидент эместер" - бул резидент болуп эсептелбегендер. 

"Каражаттар" - банктардагы, счеттордогу жана аманаттардагы акча каражаттары. 

"Валюталык баалуулуктар" - ээси валютага алмаша алган алтын жана башка балуу металлдар, ошондой эле башка каражаттар. 

(КР 2013-жылдын 26-апрелиндеги N 60 Мыйзамынын редакциясына ылайык) 

 

2-статья. Чет өлкө валюталары менен операцияларды жүргүзүү тууралу мыйзамдар 

 

Чет өлкө валюталары менен операцияларды жүргүзүү тууралу мыйзамдар ушул мыйзамдан жана колдонуудагы мыйзамдарга ылайык кабыл алынган Кыргызстан Банкынын нормативдик актыларынан турат. 

 

3-статья. Чет өлкө валюталарында жүргүзүлгөн операцияларды жөнгө салуу маселелери боюнча Кыргызстан Банкынын нормативдик  актыларынын жарыяланышы 

 

Кыргызстан Банкы чет өлкө валюталарында жүргүзүлгөн операцияларды жөнгө салуу маселелери боюнча кабыл алынган нормативдик актыларын жалпыга маалымдоо каражаттарына жарыялайт. 

 

II бөлүм 

Валюталарды которуу жана алмаштыруу 

 

4-статья. Чет өлкө валютасын которуу 

 

Чет өлкө валютасынын чет өлкөдөн жана чет өлкөгө которулушуна чек коюлбайт. 

Бажылык көзөмөлдүн пункттарына официалдуу декларацияланган шартта валюталарды ташып келүүгө жана ташып кетүүгө эч кандай чектөөлөр коюлбайт. 

 

5-статья. Улуттук жана чет өлкө валютасын алмашуу 

 

Улуттук жана чет өлкө валютасынын ортосунда алмашуу боюнча операцияларга чек коюлбайт. 

 

6-статья. Валюталык баалуулуктарды которуу 

 

Бажылык декларацияга (тизмеге) тиешелүү маалыматты жазуу менен валюта болуп саналбаган валюталык баалуулуктарды которуу Кыргыз Республикасынын бажылык мыйзамдарына иш жүзүнө ашырылат. 

 

III бөлүм 

Алмашуу операцияларын уюштуруу 

 

7-статья. Алмашуу курсу 

 

Официалдуу алмашуу курсу рыноктук спот-алмашуу жана башка рынок курстарынын базасында аныкталат жана жарыяланат. 

Спот-алмашуу жана башка рыноктук алмашуу курстары сатуучу менен сатып алуучунун ортосунда эркин макулдашылат. 

Полномочиелүү банктар чет өлкө валютасынын операциялары жөнүндө бардык зарыл маалыматтарды Кыргызстандын Банкы белгиленген формажа Кыргызстандын Банкына билдирип турат. 

 

8-статья. Полномочиелүү банктар 

 

Полномочиелүү банктар Кыргызстандын Банкы тарабынан берилген лицензиянын негизинде чет өлкө валюталарында алмашуу операцияларын иш жүзүнө ашырат. 

Өз кадрларынын операцияларын жүргүзүү менен полномочиелүү банктар алардын ушул Мыйзамга ылайык иш жүзүнө ашырылышы камсыз кылат. 

Полномочиелүү банктар Кыргыз Республикасынын жана чет өлкөдөн валюталарды эркин сатып алат жана сата алат. 

Кыргыз Республикасынын аймагында жүргүзүлгөн чет өлкө валютасында операциялар ушул Мыйзамдын 12-статьясында каралгандарды эске албаганда, полномочиелүү банктар тарабынан иш жүзүнө ашырылат. 

 

9-статья. Чет өлкө валютасын сатып алуу жана сатуу 

 

Резиденттер жана резидент эместер чет өлкө валюталарын полномочиелүү банктардан жана алмашуу бюролорунан тоскоолсуз сатып алууга жана сатууга укуктуу. 

Эгерде сумма "Терроризмди каржылоого жана кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легализациялоого (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы менен белгиленген чектик суммадан ашык болсо, чет өлкө валютасын сатып алууну же сатууну жүзөгө ашыруучу адамдар ким экендигин ырастоочу документти көрсөтүүгө милдеттүү

(КР 2009-жылдын 19-майындагы N 161 Мыйзамынын редакциясына ылайык) 

 

10-статья. Чет өлкө валютасынын Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан сатылышы жана сатып алынышы 

 

Кыргызстандын Банкы ушул Мыйзамдын 7-статьясынын 2-абзацына ылайык эсептелген эркин алмашылчу валюталарды сатып алууга жана аны рынок курсу боюнча Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө сатууга укугу бар. 

 

11-статья. Кыргызстан Банкынын валюта рынокторундагы ролу 

 

Кыргызстан Банкы валюталык операцияларды алтын-валюта резервдерин башкаруу, ошондой эле Кыргыз Республикасынын кызыкчылыгын коргоо максатында жүзөгө ашырат. 

Кыргызстан Банкы Кыргыз Республикасынын алтын-валюта резервдерин толуктоо максатында Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн жана коммерциялык банктардан чет өлкө валютасын сатып алууга, ошондой эле алтын-валюта резервдерин валюта рынокторунда сатууга укугу бар. 

 

12-статья. Валюталык операцияларды жүзөгө ашырууга чектөөлөр 

 

Жеке жана юридикалык жактар менен кесипкөй негизде жүргүзүлүүчү чет өлкө валютасындагы операцияларды Кыргызстандын банкынын лицензиясынын негизинде ыйгарым укуктуу банктар, алмашуу бюролору, кредиттик союздар, адистешкен финансы-кредиттик мекемелер, микрофинансылык жана микрокредиттик компаниялар гана жүзөгө ашырууга укуктуу. Чет өлкө валютасындагы операциялардын тизмеги Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында аныкталат. 

Улуттук жана чет өлкөлүк накталай валютанын ортосундагы бир жолку алмашуу операцияларына чек коюлбайт. 

Ыйгарым укуктуу банктар, алмашуу бюролору, кредиттик союздар, адистешкен финансы-кредиттик мекемелер, микрофинансылык жана микрокредиттик компаниялар "Терроризмди каржылоого жана кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легализациялоого (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамында белгиленген чектик суммадан ашкан чет өлкө валютасын жеке жактар менен алмашуу боюнча операцияларды, жеке жак инсандыгын ырастаган документти көрсөткөндө гана жүзөгө ашырышат. 

(КР 2013-жылдын 26-апрелиндеги N 60 Мыйзамынын редакциясына ылайык) 

 

IV бөлүм 

Тышкы төлөөлөр боюнча операцияларды уюштуруу 

 

13-статья. Каражаттарды которуу эркиндиги 

 

Күнүмдүк, төлөөлөргө, күнүмдүк келип түшүүлөргө жана чет өлкөдөн, чет өлкөгө, капиталды которууга чек коюлбайт. 

Кыргызстан Банкы Бириккен Улуттар Уюмунун Уставында каралган эл аралык милдеттенмелердин Кыргыз Республикасы тарабынан аткарылышын камсыз кылуу максатында акча каражаттарын которууларга чек коюуга укуктуу. 

 

14-статья. Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жерлерде ачылуучу счетторду резиденттер тарабынан каттоонун тартиби 

 

Резиденттер Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жерлерде ачылган эсептерди жана аманаттарды каттоого милдеттүү

 

15-статья. Маалымат алуу укугу 

 

Резиденттер Кыргызстан Банкынын талабы боюнча Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жерлерде счетторду жана салымдар жөнүндө маалыматтарды, ошондой эле чет өлкө валюталары менен жүргүзүлүүчү операцияларга байланыштуу декларацияларды жана башка документтер менен маалыматтарды берип турууга милдеттүү

 

16-статья. Дотациялар 

 

Кыргызстан Банкы валютанын рыноктук алмашуу курсунун өзгөргөндүгүнө байланыштуу, ошондой эле башка мамлекеттик жана эл аралык уюмдар киргизген чектөөлөргө байланыштуу чыгымга учурай калган адамдарга дотацияларды бере албайт. 

 

V бөлүм 

Полномочиелүү банктарды жана алмашуу борборлорунун иш-аракеттерин лицензиялоо 

 

17-статья. Полномочиелүү банктарды лицензиялоо 

 

Кыргызстандын Банкы алмашуу бюролорунда өзү белгилеген тартипте жана шартта чет өлкө валютасында операцияларды жүргүзүү укугуна лицензияларды берет. 

 

18-статья. Алмашуу бюролоруна лицензияларды берүү 

 

Кыргызстандын Банкы алмашуу бюролоруна өзү белгилеген тартипте жана шартта алмашуу операцияларын жүргүзүү укугуна лицензияларды берет. 

 

19-статья. Лицензияларды кайтарып алуу 

 

Кыргызстан Банкы ушул Мыйзамдын жана Кыргызстан Банкынын нормативдик актыларынын талаптарын полномочиелүү банктар жана алмашуу бюролору сактабаган учурда чет өлкө валютасында жүргүзүүгө берилген лицензияларды кайтарып алууга же болбосо аны чектөөгө укуктуу. 

 

20-статья. Талаш-тартыштарды чечүүнүн тартиби 

 

Полномочиелүү банктар, алмашуу бюролору жана башка жактар Кыргызстан Банкы тарабынан кабыл алынган чечимдер боюнча сотко даттана алат. 

 

VI бөлүм 

Чет өлкө валюталары менен жүргүзүлүүчү операцияларга көзөмөл 

 

21-статья. Чет өлкө валюталары менен жүргүзүлгөн операциялар тууралу мыйзамдарды бузгандык үчүн жоопкерчилик 

 

Ушул Мыйзамдын жана Кыргызстан Банкынын нормативдик актыларынын талаптарын аткарбагандык же болбосо туура эмес аткаруу үчүн юридикалык жактар жана жеке адамдар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик тартышат. 

Көзөмөлдө боюнча өз полномочиелеринен аша чапкан Кыргызстан Банкы, полномочиелүү банктар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик тартышат. 

 

Кыргыз Республикасынын Президенти А.Акаев